Kennisbank, 18 november 2026

Declarabiliteit berekenen: formule, voorbeeld en verbeteren

Declarabiliteit berekenen met een voorbeeld: de formule, het verschil met bezetting en realisatie, waarom het vaak laag is en hoe u het verhoogt.

  • Declarabiliteit is het aandeel van de uren dat u aan een klant kunt doorbelasten, uitgedrukt als percentage van de beschikbare of gewerkte uren
  • Het getal is bruikbaar zodra u het op één manier berekent, per medewerker en per team, en het wekelijks bijhoudt
  • Een lage declarabiliteit komt vaak door uren die niet worden geschreven, niet door te weinig werk

Voor bedrijven die hun uren verkopen, zoals adviesbureaus, ingenieursbureaus, installateurs en softwarebedrijven, is declarabiliteit een van de belangrijkste kengetallen. Het zegt hoeveel van de betaalde tijd van uw team wordt doorbelast aan klanten. Toch hanteren bedrijven verschillende definities en rekenen ze het getal op verschillende manieren uit, waardoor vergelijken lastig is. Dit artikel legt uit hoe u declarabiliteit berekent, welke fouten vaak voorkomen en hoe u het getal gebruikt om te sturen.

Hoe wij dit voor opdrachtgevers bouwen en wat het kost, leest u op de pagina over bedrijfsapplicatie laten bouwen.

Wat is declarabiliteit?

Declarabiliteit is het percentage van de tijd dat een medewerker declarabele uren maakt. Declarabele uren zijn uren die u aan een klant in rekening brengt: werk aan een opdracht waarvoor u een factuur stuurt. Niet-declarabele uren zijn alle andere uren, zoals vergaderingen over uw eigen bedrijf, administratie, opleiding, acquisitie, werk dat u kosteloos voor een klant doet en tijd tussen opdrachten.

Het begrip wordt vaak verward met bezettingsgraad en productiviteit. Dat zijn verwante getallen die iets anders meten, en het helpt als u in uw bedrijf afspreekt welke u gebruikt.

  • Declarabiliteit: declarabele uren gedeeld door het totaal aantal gewerkte uren of de beschikbare uren
  • Bezettingsgraad: het aandeel van de beschikbare tijd dat is ingepland op opdrachten, ook als daar niet voor wordt gefactureerd
  • Realisatiegraad: het aandeel van de declarabele uren dat u daadwerkelijk factureert, tegen het afgesproken tarief

De formule voor declarabiliteit

De basisformule is eenvoudig: declarabele uren gedeeld door beschikbare uren, vermenigvuldigd met honderd. Het verschil zit in wat u als beschikbare uren telt. Er zijn twee gangbare keuzes.

Variant 1: gedeeld door de gewerkte uren

U deelt de declarabele uren door alle uren die de medewerker heeft geschreven, inclusief niet-declarabele. Ter illustratie: een medewerker schrijft in een week 36 uur, waarvan 27 uur op klantopdrachten. De declarabiliteit is 27 gedeeld door 36, dus 75 procent.

Variant 2: gedeeld door de beschikbare uren

U deelt de declarabele uren door de uren die een medewerker volgens zijn contract beschikbaar is, na aftrek van verlof en feestdagen. Een medewerker met een contract van 40 uur die een week vakantie heeft, is die week niet beschikbaar. Bij 27 declarabele uren in een week met 40 beschikbare uren is de declarabiliteit 67,5 procent.

Variant 2 laat zien wat er met de tijd van uw team gebeurt, ook als uren niet worden geschreven. Variant 1 meet alleen wat is vastgelegd. Kies een variant, noteer die en gebruik hem overal. Een getal dat per afdeling anders wordt berekend, is niet te vergelijken.

Rekenvoorbeeld voor een team

Een team van vijf medewerkers heeft in een maand de volgende uren. Dit is een voorbeeld ter illustratie en geen norm.

  • Beschikbare uren: 5 medewerkers keer 160 uur is 800 uur
  • Declarabele uren: 520 uur op klantopdrachten
  • Niet-declarabele uren: 140 uur, bestaande uit 40 uur vergaderen, 30 uur administratie, 40 uur offertes en acquisitie en 30 uur opleiding
  • Niet geschreven uren: 140 uur, waarvan een deel verlof en een deel werk dat nergens is vastgelegd

De declarabiliteit is 520 gedeeld door 800, dus 65 procent. Wie alleen naar de geschreven uren kijkt, ziet 520 van 660 en komt uit op bijna 79 procent. Het verschil van 140 uur is wat nergens is vastgelegd. Dat is vaak het eerste inzicht dat een declarabiliteitsoverzicht oplevert: niet het werk dat niet doorbelast wordt, maar het werk dat niemand terugvindt.

Wat is een goede declarabiliteit?

Er bestaat geen vaste norm, want het hangt af van de rol en het soort bedrijf. Een uitvoerend medewerker die vrijwel uitsluitend voor klanten werkt, haalt een hoger percentage dan een projectleider die ook offertes maakt en teams aanstuurt. Een senior die anderen begeleidt, heeft een lager percentage dan een junior.

Een bruikbare aanpak is een streefwaarde per rol, gebaseerd op uw eigen cijfers. Meet een kwartaal, kijk wat de beste teams halen en stel de streefwaarde iets daarboven. Een norm die uit een artikel komt, past zelden bij uw situatie. Een streefwaarde die niemand haalt, werkt demotiverend.

Waarom is declarabiliteit vaak lager dan verwacht?

Als het percentage tegenvalt, ligt de oorzaak zelden bij te weinig werk. Er zijn vaste oorzaken die u in veel bedrijven terugziet.

  • Uren worden niet geschreven. Medewerkers vullen aan het eind van de week in wat ze zich herinneren, en de rest valt weg
  • Uren worden op een verkeerde post geschreven. Werk aan een opdracht belandt op algemeen, omdat er geen duidelijke code is
  • Werk is niet doorbelastbaar omdat het buiten de offerte valt. Meerwerk dat niet is afgesproken, wordt op kosten van het bedrijf uitgevoerd
  • Tijd tussen opdrachten. Wachten op een klant of op materiaal telt niet mee, maar kost wel capaciteit
  • Te veel niet-declarabel werk dat bij iemand blijft hangen, zoals administratie die een ander goedkoper kan doen

Het eerste punt is het grootste. Een bedrijf dat voor het eerst de uren dagelijks laat schrijven, ziet de declarabiliteit vaak met enkele tientallen procenten stijgen, zonder dat er meer is gewerkt. De uren werden al gemaakt, ze werden alleen niet vastgelegd, en dus ook niet gefactureerd.

Hoe verhoogt u de declarabiliteit?

Een hoger percentage komt van drie dingen: meer uren schrijven, meer uren kunnen doorbelasten en minder tijd kwijt aan werk dat niemand betaalt.

Maak uren schrijven eenvoudig

Een urensysteem dat in twee handelingen een uur vastlegt op de telefoon, haalt meer uren op dan een bestand dat aan het eind van de week wordt ingevuld. Een herinnering bij ontbrekende uren, automatisch aan het eind van de dag, voorkomt dat het achterstand wordt.

Koppel uren aan opdrachten en tarieven

Als een uur wordt geschreven op een opdracht, kent het systeem het tarief en de afspraak: vast bedrag, regie of nacalculatie. Zo ziet u per opdracht wat er is gemaakt en wat het oplevert, terwijl het werk loopt, niet achteraf.

Leg meerwerk vast voordat het begint

Uren buiten de offerte zijn alleen doorbelastbaar als de klant ze heeft goedgekeurd. Een eenvoudige procedure waarin de uitvoerder meerwerk meldt en de klant akkoord geeft, voorkomt discussie achteraf.

Neem werk weg dat niemand betaalt

Kijk welke niet-declarabele uren een systeem kan overnemen. Offertes uit een prijslijst opbouwen, uren automatisch naar een conceptfactuur laten gaan en rapportages vanzelf laten maken, zijn voorbeelden. Elk uur dat niet meer nodig is voor administratie, kan naar een klant.

Hoe u offertes en facturatie automatiseert, leest u in het artikel over het automatiseren van het offerteproces.

Wat is het verschil met de realisatiegraad?

Declarabiliteit zegt hoeveel uren u kunt doorbelasten. De realisatiegraad zegt hoeveel van die uren u uiteindelijk factureert tegen het afgesproken tarief. Een bureau dat 75 procent declarabel is, maar de helft van de uren kwijtschelt of afboekt omdat een opdracht uitloopt, heeft een hoge declarabiliteit en een lage realisatie. Voor de resultaten telt het product van beide.

Stuur daarom op twee getallen: declarabiliteit per medewerker en realisatiegraad per opdracht. Het eerste vertelt u of het team genoeg betaald werk heeft, het tweede of dat werk ook betaald wordt.

Declarabiliteit in uw systeem inrichten

Voor een betrouwbaar getal heeft u een systeem nodig dat uren vastlegt, ze aan opdrachten en tarieven koppelt en de berekening zelf maakt. Een spreadsheet kan dat voor een klein team, maar vraagt veel handwerk: bestanden samenvoegen, uren controleren en percentages uitrekenen. Naarmate het team groeit, kost dat meer tijd dan het oplevert.

Een urenregistratie op maat berekent declarabiliteit, bezetting en realisatie per medewerker, team en opdracht, en toont ze op een scherm dat zichzelf bijwerkt. Het systeem kan ook uren koppelen aan uw boekhouding, zodat een factuur direct uit de geschreven uren ontstaat.

Dit bouwen wij als bedrijfsapplicatie of als onderdeel van een dashboard op uw bestaande gegevens. Wat een urenregistratie op maat oplevert voor een bureau, staat in het artikel over declarabiliteit tijdens de opdracht.

Rekenvoorbeeld: wat levert een hogere declarabiliteit op?

Neem het team van vijf uit het voorbeeld, met 520 declarabele uren per maand tegen een gemiddeld tarief van 95 euro. De omzet uit uren is dan 49.400 euro per maand. Stijgt de declarabiliteit van 65 naar 70 procent, dan komen er 40 declarabele uren bij. Tegen hetzelfde tarief is dat 3.800 euro extra omzet per maand, ruim 45.000 euro per jaar, zonder een extra medewerker aan te nemen.

Dit is een voorbeeld ter illustratie. De uitkomst hangt af van uw tarieven en van hoeveel van de extra uren echt aan klanten kunnen worden doorbelast. Het laat zien waarom vijf procentpunten het waard zijn om uit te zoeken.

Declarabiliteit en uurtarief: wat u nodig heeft om rond te komen

Declarabiliteit en uurtarief horen bij elkaar. Een bedrijf met een lage declarabiliteit heeft een hoger tarief nodig om dezelfde kosten te dekken, en een laag tarief vraagt om een hoge declarabiliteit. Een eenvoudige berekening laat zien hoe ze samenhangen.

Neem een medewerker die het bedrijf 70.000 euro per jaar kost, inclusief werkgeverslasten en een aandeel in de overhead. Bij 1.600 beschikbare uren per jaar is dat 43,75 euro per beschikbaar uur. Is de declarabiliteit 70 procent, dan zijn er 1.120 declarabele uren, en het tarief dat de kosten dekt is 62,50 euro per uur. Bij 60 procent declarabiliteit zijn er 960 uur en is het kostendekkende tarief 72,92 euro. Dit is een voorbeeld ter illustratie, maar het laat zien waarom tien procentpunten meer declarabiliteit ongeveer hetzelfde doet als ruim tien euro per uur extra tarief.

Gebruik dit om te bepalen waar u het eerst moet aanpakken. Is uw tarief moeilijk te verhogen, dan zit de winst in het schrijven en doorbelasten van meer uren. Is de declarabiliteit al hoog en de marge toch laag, dan ligt het probleem bij het tarief of bij uren die u kwijtscheldt.

Zo begint u

  1. Kies uw definitie en leg die vast: delen door gewerkte uren of door beschikbare uren
  2. Laat vier weken lang dagelijks uren schrijven, op een korte lijst opdrachtcodes
  3. Bereken per medewerker, per team en per opdracht, en kijk eerst naar de uren die nergens staan
  4. Stel een streefwaarde per rol vast op basis van uw eigen cijfers
  5. Bespreek het getal elke week, niet elk kwartaal, zodat afwijkingen snel zichtbaar zijn

Wilt u uw uren en declarabiliteit automatisch laten berekenen, plan dan een gesprek van 30 minuten. Wij kijken welke gegevens u al heeft, tonen wat een systeem op maat oplevert en geven een vaste prijs. Rekent u liever eerst zelf, gebruik dan de rekentool handwerk.

Bronnen en meer informatie

  1. Belastingdienst, Administratie bijhouden en bewaren

Alle artikelen

Verder lezen

Plan een gratis gesprek van 30 minuten

Wij kijken mee naar uw situatie, geven aan wat wij zouden aanpakken en in welke volgorde, en u krijgt een prijsindicatie. Daar zit geen verplichting aan vast.

0413 410 369 info@axiops.nl Doornhoek 3745A, 5465 TA Veghel Maandag t/m vrijdag, 10:00 tot 18:00

Wij gebruiken uw gegevens alleen om te reageren. Zie de privacyverklaring.